خدمات مشاوره در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی، گامی مهم و مؤثر در تسریع فرایندهای دادرسی

مهرداد غفوری‌فرد نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در استان خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار کانون اظهارداشت: دفاتر خدمات الکترونیک قضائی به مثابه ورودی دادگستری‌ها هستند و قوه قضائیه در راستای الکترونیکی کردن خدمات دستگاه قضائی و حرکت به سمت هوشمندسازی عدلیه، در تمام شهرها و حتی بخش‌های کشور اقدام به تأسیس دفاتر خدمات الکترونیک قضائی کرده است.


** در دوران کرونا حتی یک روز دفاتر خدمات الکترونیک قضائی تعطیل نشد
وی یادآور شد: در دوران کرونا حتی یک روز دفاتر خدمات الکترونیک قضائی تعطیل نشد و این موضوع حاکی از اهتمام دفاتر برای خدمت‌رسانی به مردم است و در کنار این میل و اشتیاق در خدمت‌رسانی حمایت بیش از پیش مدیران ضرورت دارد.
غفوری‌فرد با بیان اینکه دفاتر خدمات الکترونیک قضائی مصداقی برای اجرای قانون تسهیل صدور مجوز برای برخی کسب و کارها محسوب نمی‌شود، افزود: باید در واگذاری مجوز تأسیس دفاتر کار کارشناسی دقیق صورت گیرد تا فقط شهرهایی که ورودی بالا دارد مانند تهران و کلانشهرهای دیگر، تعداد دفاتر افزایش یابد؛ هر چند در شهرهای دارای جمعیت کمتر نیز باید تناسب میان مراجعه‌کننده و تعداد دفتر رعایت شود.
**صِرف افزایش کَمّی دفاتر موجب خدمت رسانی بهتر به مردم نیست
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در استان خوزستان خاطرنشان کرد: صرف افزایش کمی دفاتر خدمات الکترونیک قضائی موجب خدمت رسانی بهتر به مردم و افزایش رضایت‌مندی آنها نیست و گاهی مشاهده می‌شود که در بازه‌های زمانی مختلف در شهرهای کم جمعیت استان خوزستان که دارای دو تا سه دفتر هستند، هیچ مراجعه‌کننده‌ای به دفاتر وجود ندارد.


** خدمات‌رسانی فناورانه بیشتر در راه است
غفوری‌فرد اظهارداشت: البته خدمات بیشتری از سوی دستگاه قضائی در قالب خدمات‌رسانی هوشمند، فناورانه و الکترونیک در راه است؛ بنابراین ضرورت دارد تا زیرساخت‌های مناسب فناورانه برای پاسخگویی به مراجعان تدارک دیده شود.

وی در ادامه درباره وضعیت سامانه‌ها گفت: در خصوص سامانه عدل ایران که به عنوان سِرور (خدمت‌رسان) مرکزی به ارائه خدمات می‌پردازد، با توجه به رشد چشمگیر استفاده کاربران این سامانه و تعداد بالای مراجعان چه از طریق دفاتر و چه از طریق خودکاربری‌های افراد و وکلا، کافی‌نت‌ها و دفاتر پیشخوان و به طور کلی مراجعات بیش از حد به سامانه باعث شده است که این سامانه روزانه با اختلال مواجه شود زیرا زیرساخت‌هایی که قبلاً برای این سامانه طراحی شده است اکنون پاسخگوی انبوه نیاز مراجعان نیست.
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در خوزستان ادامه داد: صرف نظر از مراجعه به سامانه عدل ایران که کاربران بسیاری دارد، در حال حاضر وابستگی سامانه به چند درگاه مانند بانک‌ها، ادارات ثبت احوال و سایر نهادها که در این خصوص ارتباط مستقیم با سامانه عدل ایران دارند باعث قطع شدن سامانه و کندی در خدمت رسانی منجر شده ‌است.


** ضرورت توسعه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سامانه‌ها
غفوری‌فرد اضافه کرد: ضرورت دارد تا توسعه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سامانه‌ها مورد اهتمام بیشتر واقع شود تا اهداف متعالی هوشمندسازی و ارائه خدمات به نحو مطلوب میسر شود.
** کاهش مراجعه حضوری به محاکم و واحد‌های قضائی
وی درباره ضرورت توسعه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سامانه‌ها از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضائی گفت: سال گذشته از سوی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه اطلاع‌رسانی شد تا دفاتر امکانات و شرایط برای تجهیز دفاتر به امکانات ملاقات از راه دور خانواده زندانیان را فراهم کنند که این اقدام گام بسیار بزرگی بود زیرا یکی از اهداف راه‌اندازی دفاتر خدمات الکترونیک قضائی کاهش مراجعات حضوری به محاکم و واحد‌های قضائی است.
غفوری‌فرد ادامه داد: اگر این اقدام عملیاتی و اجرا شود، میزان مراجعه به زندان‌ها برای ملاقات حضوری کاهش می‌یابد؛ همچنین مشکلات مربوط به بُعد مسافت برای زندانیان و خانواده‌های آنها که ممکن است در یک شهر نباشند با ملاقات مجازی برطرف می‌شود؛ البته این خدمت‌رسانی باید در قالب و چهارچوب کار کارشناسی دقیق انجام شود.
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی خوزستان اظهارداشت: شرایط تجهیز برای تدارک محل ملاقات مجازی در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی اعلام شده و مدیران دفاتر با صرف هزینه‌های بالا مبادرت به دایر نمودن محل مناسب نموده‌ایم اما از این تجهیزات چندان استفاده نشده است؛ ضمن اینکه واگذاری همزمان این خدمت به خودکاربری عملا امکان اجرای آن را در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی با چالش جدی مواجه کرده است که لازم است در این مورد بازنگری شود.
وی افزود: اکنون در این زمینه اشخاص حتی با گوشی تلفن همراه هم می‌توانند به صورت خودکاربری از این خدمت استفاده کنند و البته ممکن است مشکلاتی در پی داشته باشد؛ بنابر این بهتر است این خدمت‌رسانی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضائی و نظارت مدیران دفاتر انجام شود.


** ارائه خدمات مشاوره در دفاتر و ارتقای آگاهی‌های حقوقی مردم
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در استان خوزستان در مورد ارائه خدمات مشاوره به مراجعه‌کنندگان دفاتر که از اطلاعات حقوقی کافی برخوردار نیستند، گفت: اکنون بسیاری از مدیران دفاتر از قضات بازنشسته و اساتید حوزه حقوقی – قضائی دارای سابقه قابل قبول هستند؛ همچنین کارشناسان حقوقی در دفاتر و کاربران مبادرت به راهنمایی و مشاوره مراجعان می‌کنند و ارائه خدمات مشاوره، راهنمایی و ارشاد در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی باعث بالارفتن سطح آگاهی عمومی در زمینه مباحث حقوقی شده است اما این اقدام موجب کندی در خدمت‌رسانی به سایر مراجعان می‌شود زیرا ممکن است یک مدیر دفتر یا کاربر به دلیل ارائه توضیحات مبسوط به مراجعه کننده زمان زیادی را صرف کند.
غفوی فرد افزود: هرچند این خدمت اکنون در دفاتر به همه مراجعان ارائه می‌شود اما وجود یک کارشناس زبده حقوقی در هر دفتر ضرورت دارد زیرا این مهم موجب ثبت صحیح دعاوی می‌شود و اگر این کارشناس در هر دفتر مستقر و در زمینه ثبت دادخواست‌ها اطلاعات صحیح به مراجعان ارائه دهد، علاوه بر اینکه می‌تواند سرعت انجام درخواست‌ها را افزایش دهد، با ثبت صحیح و دقیق دادخواست‌ها، کاهش اطاله دادرسی در محاکم را نیز موجب می‌شود.
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در استان خوزستان تاکید کرد: چنانچه از این کارشناسان حقوقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استفاده شود مزایای بسیاری حاصل خواهد شد که در مجموع در کل فرایندهای قضائی تاثیر مثبت دارد.


**ضرورت متناسب سازی تورم و تعرفه‌ها
وی در ادامه به موضوع تعرفه‌های خدمات الکترونیک قضائی اشاره کرد و گفت: با توجه به شرایط اقتصادی موجود و رشد تورم همچنین با توجه به درآمد دفاتر، تعرفه‌های موجود قابل دفاع نیست و اکنون به نظر می‌رسد تعرفه‌گذاری با گذر زمان باتوجه به شرایط روز پیش نرفته است و در سالهایی حتی با وجود رشد تورم همچنان تعرفه‌ها تغییر نداشته است و این مهم یکی از دغدغه‌های مدیران دفاتر است.
نماینده دفاتر خدمات الکترونیک قضائی در استان خوزستان گفت: در پایان جا دارد از «هیأت مدیره» و «مدیرعامل» کانون دفاتر خدمات الکترونیک تقدیر کنم؛ زیرا در جریان امور هستم و می‌بینم که در جهت دغدغه مدیران دفاتر تلاش‌های بسیار دارند.
غفوری فرد اظهارداشت: کانون مجدانه پیگیر مشکلات و مسائل است و حمایت‌های خوبی از دفاتر دارد و امیدوارم این تلاش‌ها باعث اعتلا و پیشرفت نام دفاتر شود و اگر اقدامات مؤثر و به‌موقع کانون نبود شاید امروز دفاتر با مشکلات و چالش‌های عدیده روبرو بودند اما ورود به‌هنگام کانون موجب شد تا بسیاری از مشکلات رفع شود.
وی ابراز امیدواری کرد کانون در کنار دفاتر و در همراهی با محاکم قضائی، رضایت‌مندی هر چه بیشتر مردم از قوه قضائیه را فراهم آورند.

شایان ذکر است، خانواده بزرگ کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضائی با شعار «دفاتر خدمات الکترونیک قضائی، از مردم برای مردم» در قالب بیش از ۱۲۰۰ دفتر با نیروهای متعهد و متخصص در سراسر کشور، در تحقق «قوه قضائیه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» در همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات دستگاه قضائی، همواره مشغولِ خدمت‌رسانی به عموم مردم شریف ایران اسلامی است.