اساس دفاتر خدمات الکترونیک قضائی بر مبنای فناوری شکل گرفته است/پیشرفت و توسعه در فعالیت سامانه‌ها و ارائه خدمات از بدو تأسیس

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان گفت: این دفاتر، فناوری پایه هستند و با نگاه کلی به سالیان گذشته از زمان تأسیس دفاتر خدمات الکترونیک قضائی، روند رو به پیشرفت و بهبود در فعالیت سامانه‌ها و ارائه خدمات کاملا مشهود است.

بهروز رشیدی در گفت‌وگو با خبرنگار دفاتر خدمات الکترونیک قضائی اظهارداشت: اکنون ۲۹ دفتر در شهرستان بندرعباس فعالیت دارند و ۶ باجه نیز در شهرها و بخش‌های کوچک خدمات ارائه می‌دهند.

رشیدی ادامه داد: بیشترین مراجعه به دفاتر در موضوعات کیفری و نزاع و امور مربوط به خانواده است و طبق برآوردها هر دعوای خانواده، موجب تشکیل حدود هشت پرونده می‌شود.

وی درباره آثار ارزشمند دفاتر گفت: به بیان ساده فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک قضائی موجب کاهش تردد به ویژه کاهش سفرهای درون شهری شده است؛ به طوری که افراد می‌توانند دادخواست‌ها و درخواست‌های حقوقی خود را با مراجعه به نزدیکترین دفتر خدمات الکترونیک قضائی با کمترین خطا و در کوتاهترین زمان ممکن ثبت کنند.

رشیدی یادآور شد: سابق بر این، ابتدا دادخواست باید توسط عریضه‌نویس – درست یا نادرست – نوشته می‌شد، سپس دستور ثبت می‌گرفت و همراه با فیش‌های پرداخت شده در بانک مجدد دادخوست با مراجعه به شعبه ثبت می‌شد اما اکنون همه این موارد در کمتر از ۱۰ دقیقه در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی انجام می‌شود.

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان افزود: تقریبا، خطا در ثبت دادخواست‌ها با فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک قضائی به حد صفر رسیده است؛ همچنین با فعالیت این دفاتر از بار سنگین دادسراها و دادگستری‌ها کاسته شده و به نوعی از اطاله دادرسی نیز جلوگیری شده است.

وی با اشاره به تسهیل انجام امور قضائی در نتیجه فعالیت دفاتر به ارسال ابلاغیه‌های الکترونیک اشاره کرد و گفت: اکنون همه ابلاغیه‌ها در گوشی تلفن همراه افراد در هر کجا که باشند قابل دریافت و مشاهده است اما تا پیش از این ارسال ابلاغیه حتی در شهرهای کوچک ۱۵ روز زمان می‌برد تا به دست افراد برسد اما اکنون در کمترین زمان این امور انجام می‌شود.

به گفته نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان، تعرفه‌های اندک، معطلی و شلوغی دفاتر به دلیل کندی سامانه‌ها یا قطعی که منجر به نارضایتی مردم می‌شود همچنین هزینه‌های بالای دفاتر و درآمد کم از جمله مشکلات دفاتر خدمات الکترونیک قضائی محسوب می‌شود.

رشیدی درباره تعداد دفاتر اظهار داشت: اکنون در بخش‌هایی از استان هرمزگان تعداد دفاتر کافی است و شاید فقط در برخی مناطق کمبودهایی وجود داشته باشد.

**اعطای مجوز فعالیت به متقاضیان تأسیس دفاتر، نیازمند کار کارشناسی است.

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان در مورد اجرای قانون تسهیل در مورد دفاتر خدمات الکترونیک قضائی گفت: اعطای مجوز فعالیت به متقاضیان، نیازمند یک کار کارشناسی است و با توجه به پراکندگی و گستردگی جغرافیایی دفاتر این اقدام دشوار است و از سوی دیگر تعرفه خدمات هم بسیار نازل است بنابراین فعالیت دفاتر هر چند یک حرفه تخصصی است اما صرفه اقتصادی ندارد و دفاتر اکنون به دلیل هزینه‌های بسیار با مشکلات زیادی روبرو هستند.

**دفاتر خدمات الکترونیک قضائی فناوری پایه هستند.

رشیدی در مورد وضعیت سامانه‌ها گفت: با نگاه بدبینانه اصلا وضعیت سامانه‌ها مطلوب به نظر نمی‌رسد کما اینکه در اردیبهشت امسال نیز میزان قطعی سامانه‌ها موجب کندی در خدمت رسانی شد اما در مجموع و با نگاه کلی به سالیان گذشته از زمان تاسیس دفاتر خدمات الکترونیک قضائی روند رو به پیشرفت و بهبود در فعالیت سامانه‌ها و ارائه خدمات کاملا مشهود است.

وی با اشاره به فعالیت دفتر خود از سال ۱۳۹۳ به عنوان نخستین دفتر خدمات الکترونیک قضائی در استان هرمزگان، افزود: نسبت به سال‌های قبل سرعت سامانه بسیار افزایش یافته و کندی و قطعی سیستم‌ها نیز بسیار کمتر شده است.

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان تصریح کرد: در مجموع وضعیت سامانه‌ها در مقام مقایسه با گذشته مطلوب است چون روند به رشدی را طی کرده است؛ فقط در خصوص سامانه‌های پرداخت و درگاه‌های پرداخت با مشکل روبرو هستیم.

** تعرفه‌ها همیشه از تورم جا می‌ماند.

رشیدی درباره تعرفه خدمات در دفاتر گفت: این تعرفه‌‌ها معمولا برای سال بعد تعیین می‌شود؛ بنابراین تعرفه‌ها همیشه از تورم جا می‌ماند در حالی که هزینه‌ها معمولا تفاوت بسیار دارد. به نظر می رسد در طول سال نیز نیاز به بازنگری در تعرفه‌ها وجود دارد.

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان در ادامه به ارائه خدمات مشاوره و راهنمایی به مراجعان در دفاتر اشاره کرد و افزود: در همه دفاتر کارشناسان حقوقی به مراجعان خدمات مشاوره ارائه می دهند.

 ** تجهیز همه دفاتر استان هرمزگان به امکان ملاقات مجازی زندانیان

رشیدی در مورد ملاقات مجازی زندانیان اظهارداشت: استان هرمزگان در اجرای آزمایشی این طرح پیشرو بود و در دفتر من به عنوان اولین دفتر در کشور این خدمت ارائه شد اما در مجموع از این خدمت چندان استقبالی از سوی مردم صورت نگرفت؛ وی اضافه کرد: همه دفاتر استان هرمزگان تجهیز و تدارک استفاده از امکان ملاقات مجازی زندانیان با خانواده‌های آنان را فراهم کرده است اما میزان استقبال کم است.

**احتمال افزایش خطا در نتیجه افزایش خودکاربری‌ها

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان در مورد توسعه خودکاربری‌ها گفت: از آنجایی که دفاتر خدمات الکترونیک قضائی خدمات  تخصصی ارائه می‌دهند بنابراین خودکاربری‌ها قطعا باعث بروز اشتباهاتی خواهد شد زیرا زمانی که سیستم به صورت سنتی و دستی بود خطاها و اشتباهات بیشتر  بود و اکنون هم با فعال شدن خودکاربری ها میزان خطا و اشتباه افزایش می‌یابد و باید توجه داشت یک دادخواست اشتباه یک پرونده اشتباه و یک فرایند اشتباه را رقم می‌زند.

رشیدی خاطرنشان کرد: اکنون در دفاتر خدمات الکترونیک سعی بر این است که پیوست‌ها کامل، اصیل، خوانا و دقیق باشد اما در خودکاربری‌ها ممکن است این موارد مراعات نشود.

**کانون حامی دفاتر

نماینده مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضائی استان هرمزگان به نقش حمایت‌گرِ کانون اشاره کرد و با پررنگ خواندن این مهم اظهارداشت: کانون نقش حمایتی زیادی دارد؛ اولا در مورد حق عضویت‌ها با توجه به اینکه مناطق محروم درآمد بسیار کمتری نسبت به مناطق برخوردار دارند این حق عضویت را کمتر کند همچنین در مورد بیمه که در سال جدید تا حدودی اقداماتی پیگیری شده است.

وی ادامه داد: در زمینه حذف کاغذ که بسیار پیگیر آن هستیم؛ چون دفاتر خدمات الکترونیک قضائی فناوری پایه است باید به سمت حذف کاغذ برویم زیرا کمک بزرگی به دفاتر می‌شود و هزینه «کاغذ»، «چاپگر و سرویس آن» و «برق» بسیار بالاست و بیشتر دفاتر علی‌رغم اینکه فعالیت خدماتی انجام می دهند اما هزینه برق ملک تجاری را پرداخت می‌کنند که هزینه بالایی است.

رشیدی افزود: معاونت خدمات الکترونیک قضائی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در مکاتبه با  اداره برق، درخواست کرده که دفاتر نه به‌عنوان اماکن تجاری بلکه خدماتی لحاظ شود که این اقدام کمک بزرگی به دفاتر از نظر هزینه‌ها است.

وی با اشاره به کمک کانون به دفاتر در تهیه کاغذ اظهارداشت: ارسال کاغذ از تهران به استان‌ها هرچند کمک به دفاتر اما اقدامی هزینه‌بر است که علاوه بر خرید کاغذ، هزینه حمل بار را نیز در برمی‌گیرد که در برخی موارد از هزینه کاغذ هم بالاتر است و پیشنهاد می‌شود این اقدام ارزشمندِ حمایتی، به صورت وجه نقد در اختیار مدیران قرار گیرد.

شایان ذکر است، خانواده بزرگ کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضائی با شعار «دفاتر خدمات الکترونیک قضائی، از مردم برای مردم» در قالب بیش از ۱۲۰۰ دفتر با نیروهای متعهد و متخصص در سراسر کشور، در تحقق «قوه قضائیه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» در همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات دستگاه قضائی، همواره مشغولِ خدمت‌رسانی به عموم مردم شریف ایران اسلامی است.