در گفت‌وگوی اختصاصی روابط عمومی کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با دکتر محمد کاظمی‌فرد/رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه صورت گرفت:«تشریح فرایند کاهش حضور مراجعه‌کنندگان به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با توسعه‌ی خدمات غیرحضوری» و «سازوکار ارائه خدمات الکترونیک قضایی به ایرانیان خارج از کشور»

دکتر محمد کاظمی‌فرد/رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در پاسخ به این پرسش که «در آینده‌ای نزدیک، چه مسیری قرار است طی شود تا شاهد کاهش حضور مراجعه‌کنندگان به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و دریافت خدمات غیرحضوری از سوی این دفاتر باشیم؟»

گفت: ارائه خدمات غیرحضوری، هدف مهمی است که علاوه بر قید شدن در برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، در دستور کار دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز وجود دارد؛ به‌طوری‌که مردم بتوانند بدون مراجعه به دفاتر، خدمت مورد نظرشان را دریافت کنند. مشاوره تلفنی هم نکته‌ایست که تلاش می‌شود در سامانه‌های جدید، این اتفاق رقم بخورد.
وی افزود: همچنین سامانه‌هایی به وجود خواهد آمد که در آن مردم متوجه خواهند شد، کدام دفتر دارای کیفیت بهتر و کدام دفتر دارای کیفیت کم‌تر است و آن‌گاه بر این اساس می‌توانند تصمیم بگیرند از خدمات کدام دفتر استفاده کنند. در این شرایط، خدمات دفاتر محدود به ساعت اداری و حضور فیزیکی نخواهد بود و می‌توانند به صورت شبانه‌روزی پاسخگو باشند.
کاظمی‌فرد ادامه داد: این ویژگی‌ها مختص دفاتر نُوین ما خواهد بود؛ چون در هر صورت، توسعه‌های جدید باید صورت گیرد تا مفهوم الکترونیک در دفاتر به بهترین شکل ممکن معنا پیدا کنند. در زمینه رتبه‌بندی دفاتر نیز پیگیری‌های لازم از سوی معاونت خدمات الکترونیک قضایی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در حال انجام است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه اذعان کرد: با توجه به این موضوع می‌توان دفاتری که دارای کیفیت بهتری هستند به مردم معرفی کرد. این موضوعات نظام‌های جدیدی است که چه بر اساس قوانین بالادستی و چه آیین‌نامه اجرایی دفاتر و ذات این دفاتر اجرا خواهد شد.


وی، در پاسخ به این پرسش که «با عنایت به توضیحات فوق، به‌زودی شاهد تحولاتی جدید در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی خواهیم بود؛ با توجه به این موضوع، اهداف و برنامه‌های مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه پیرامون توسعه‌ این دفاتر و کیفیت‌بخشیِ حداکثری به این دفاتر چیست؟» اظهار داشت: برای به‌دست‌آوردن این تحولات نوین، تنها توجه به بخش الکترونیک دفاتر کافی نیست بلکه دسته دوم تحولات بعد از ذات الکترونیک بودن، خود خدمت است.

وی تصریح کرد: حدود ۱۰ سال است که این دفاتر، صرفاً خدمات ثابتی را به مردم ارائه می‌دهند در صورتی که مردم به تدریج متقاضی خدمات بیشتر خواهند بود. از این رو باید خدمات دفاتر را توسعه داد.

این عضو شورای عالی قضایی کشور خاطر نشان ساخت: از سال گذشته این توسعه را در ۲ بُعد آغاز کردیم. در بُعد نخست، دفاتر خدمات الکترونیک دادگستری تبدیل به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شد و خدمات دیوان عدالت اداری و خدمات سازمان قضایی نیروهای مسلح به آن اضافه شده است و به مرور در طی همین مسیر خدمات دیگری مانند سازمان پزشکی قانونی و سازمان زندان‌ها هم می‌تواند اضافه شود.

وی ادامه داد: در بُعد دوم، ذات خدمات نیز توسعه پیدا کرده است. خدمتی مانند «داوری» که دفاتر می‌توانند نقش داوری ایفا کنند. در این زمینه با مرکز توسعه حل اختلاف صحبت شد تا این مجوز برای دفاتر گرفته شود. دفاتر می‌توانند در اجرای احکام مدنی نیز کمک کننده باشند و در این زمینه باید کارهای حقوقی صورت گیرد و کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به آن ورود کرده، انرژی بگذارد و از معاونت خدمات الکترونیک قضایی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه کمک بگیرد؛ این موضوع نیاز جامعه است و باید پیگیری شود.

دکتر کاظمی‌فرد همچنین گفت: از دیگر خدماتی که باید شکل بگیرد خدمات صلح و سازش است. با توسعه این خدمات است که شکل خدمت تغییر و تحول پیدا خواهد کرد. رضایت مردم با ارئه خدمات با کیفیت‌تر نیز بیشتر خواهد شد. قوه قضائیه نیز رضایت پیدا می‌کند که برخی از مشکلات در خود دفاتر حل شود. چون تمامی این ابزارها به کار گرفته می‌شود تا به هدف اصلی که حل مشکلات مردم است دست پیدا کنیم.

وی تأکید کرد: پُر واضح است که اگر مردم چنین خدماتی را ببیند، حس خوب پیدا می‌کنند و این همان موضوعی است که ما در پی آن هستیم.

دکتر کاظمی‌فرد در پاسخ به این سؤال درخصوصِ «سیاست و هدف‌گذاری مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه و پیرامون ارائه خدمات الکترونیک قضایی به ایرانیان خارج از کشور به چه صورت است؟ هم اذعان داشت: یکی از مهم‌ترین جامعه‌هایی که لازم است به آنها خدمت‌رسانی صورت گیرد، ایرانی‌های خارج از کشور هستند. لازم است به این افراد نیز مانند ایرانی‌های داخل کشور خدمات داده شود. بر همین اساس نیز سال گذشته پنجره واحد خدمات الکترونیک قضایی فعال شد اما یکی از معضلات آن ارسال پیامک بود که ۲ پیام‌رسان گپ و آی گپ به عنوان نخستین پیام‌رسان‌ها حاضر شدند تا پیامک‌های خارج از کشور خودشان را برای ثبت نام ارسال کنند و قوه قضائیه، حساب کاربری که در آن ۲ پیام‌رسان ایجاد شده را به عنوان مرجع پذیرفته است.

وی ادامه داد: به این ترتیب، ایرانی‌های خارج از کشور پیامک‌ها را دریافت می‌کنند و بخشی از مشکلات از این طریق رفع شد؛ برخی نیز مشکل پرداخت دارند که در حال مذاکره با شرکت‌های پرداخت‌یار هستیم تا در صورتی‌که بتوانند، در این حوزه کمک کنند.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در پایان تأکید کرد: در حال توسعه خدمات به خارجی‌های داخل کشور هستیم؛ برای برخی از خارجی‌های داخل کشور که می‌توانند ثنا داشته باشند و ندارند، این امکان را فراهم کرده‌ایم و تعاملاتِ سازمانی را با وزارت کشور داریم که امیدواریم با این توسعه‌ها بتوانیم شکل بهتری از خدمات الکترونیک قضایی را داشته باشیم.
شایان ذکر است، خانواده بزرگ کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با شعار «دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از مردم برای مردم» در قالب بیش از ۱۲۰۰ دفتر با نیروهای متعهد و متخصص در سراسر کشور، در تحقق «قوه قضائیه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» در همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات دستگاه قضایی، همواره مشغولِ خدمت‌رسانی به عموم مردم شریف ایران اسلامی است.