معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان با تشریح شگرد‌های فیشینگ و کلاهبرداری از طریق لینک‌های جعلی، درباره سرقت اطلاعات بانکی، نصب بدافزار و حتی سوءاستفاده از پیام‌رسان‌های کاربران هشدار داد و گفت: در صورت برداشت غیرمجاز دقایق ابتدایی برای گزارش به پلیس فتا اهمیت زیادی دارد.
به گزارش روابط عمومی کانون به نقل از خبرگزاری میزان، با گسترش استفاده مردم از خدمات الکترونیک بانکی، قضایی و دولتی شگرد‌های کلاهبرداری نیز شکل‌های جدیدی پیدا کرده و مجرمان سایبری با سوءاستفاده از عناوین و خدمات مورد اعتماد مردم، تلاش می‌کنند اطلاعات بانکی و شخصی آنان را به سرقت برده یا از حساب‌های بانکی برداشت غیرمجاز انجام دهند. ارسال پیامک‌هایی با عناوینی مانند ابلاغیه قضایی، یارانه، کالابرگ، وام، سهام عدالت و خدمات بانکی و هدایت کاربران به لینک‌های جعلی از جمله شیوه‌هایی است که نیازمند افزایش آگاهی عمومی و رعایت اصول ساده امنیتی است.
در همین راستا مجتبی قدیمی معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمانبا تشریح مهم‌ترین شگرد‌های کلاهبرداری اینترنتی، راهکار‌های پیشگیری از فیشینگ، عناوین مجرمانه مرتبط با سرقت اطلاعات بانکی و اقدامات ضروری در صورت برداشت غیرمجاز از حساب را تشریح کرد.
خدمات را فقط از مسیر رسمی دریافت کنید
مجتبی قدیمی در پاسخ به این پرسش که با توجه به افزایش پیامک‌ها و لینک‌های جعلی که با عناوینی مانند ابلاغیه قضایی، یارانه، بسته معیشتی یا خدمات بانکی برای مردم ارسال می‌شوند مهم‌ترین راهکار پیشگیری از گرفتار شدن مردم در دام این کلاهبرداری‌ها چیست، اظهار کرد: مهم‌ترین راهکار، ایجاد یک قاعده عمومی و بسیار ساده برای مردم است هیچ خدمت دولتی، قضایی یا بانکی را از طریق لینک داخل پیامک یا پیام‌رسان پیگیری نکنید خودتان مستقیماً وارد سامانه یا اپلیکیشن رسمی شوید.
وی افزود: این راهکار از آموزش پراکنده درباره انواع کلاهبرداری مؤثرتر است چون شیوه مجرمان مرتب تغییر می‌کند. امروز عنوان ابلاغیه قضایی است فردا «یارانه»، «کالابرگ»، «وام»، «سهام عدالت» یا «مسدودی حساب».
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان تصریح کرد: توجه کنیم آموزش باید روی گروه‌های پرخطر متمرکز شود نه صرفاً انتشار پوستر عمومی. سالمندان، نوجوانان، صاحبان کسب‌وکار‌های خرد و افرادی که استفاده روزمره زیادی از همراه‌بانک و خدمات دولتی دارند باید آموزش کوتاه و عملی ببینند: «لینک را باز نکن، برنامه ناشناس نصب نکن، اطلاعات کارت و رمز پویا را در صفحه‌ای که از طریق پیامک باز شده وارد نکن.» باید مکرر هشدار دهیم: «به لینک اعتماد نکنید، خدمت را از مسیر رسمی دریافت کنید.»
کلاهبرداری فیشینگ چه عناوین مجرمانه‌ای دارد؟
وی در پاسخ به این پرسش که افرادی که با ارسال لینک‌های جعلی مردم را به صفحات مشابه درگاه‌های بانکی هدایت و اطلاعات حساب آنها را سرقت می‌کنند، با چه عناوین مجرمانه‌ای مواجه خواهند شد و چه مجازاتی در انتظار آنهاست، گفت: افرادی که با ساخت صفحات جعلی بانکی و سرقت اطلاعات حساب کاربران اقدام به برداشت وجه می‌کنند، حسب شیوه ارتکاب می‌توانند با عناوینی مانند «کلاهبرداری رایانه‌ای»، «سرقت داده»، «دسترسی غیرمجاز» و در موارد مقتضی «جعل رایانه‌ای» مواجه شوند. عنوان دقیق جرم را مرجع قضایی بر اساس نحوه ارتکاب تعیین می‌کند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان افزود: مهم‌ترین عنوان در فیشینگ منجر به برداشت وجه،کلاهبرداری رایانه‌ای موضوع ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی، معادل ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای است. مرتکب علاوه بر رد مال به صاحب آن، ممکن است به یک تا پنج سال حبس یا جزای نقدی، یا هر دو محکوم شود.
وی بیان کرد: بر اساس تعدیل مبالغ جزای نقدی مصوب ۳۰ خرداد ۱۴۰۳، میزان جزای نقدی این ماده به ۱۶۵ میلیون تا ۸۲۵ میلیون ریال افزایش یافته است.
صرف باز کردن لینک جعلی همیشه به معنای سرقت اطلاعات نیست
قدیمی درباره اینکه آیا صرف باز کردن یک لینک جعلی می‌تواند موجب سرقت اطلاعات بانکی شود یا معمولاً قربانی باید اطلاعاتی مانند رمز یا مشخصات کارت را نیز وارد کند گفت: صرف باز کردن یک لینک جعلی همیشه به معنای سرقت اطلاعات بانکی نیست. در بسیاری از حملات فیشینگ قربانی باید اطلاعاتی مانند شماره کارت، رمز پویا یا کد تأیید را در صفحه جعلی وارد کند.
وی ادامه داد: با این حال برخی لینک‌ها می‌توانند کاربر را به نصب بدافزار هدایت کنند و در صورت نصب یا اعطای مجوز امکان دسترسی به پیامک‌ها و اطلاعات گوشی فراهم شود و گاهی اوقات با در اختیار گرفتن پیام‌رسان‌های مخاطب مثل روبیکا، ایتا و تلگرام، با ارسال پیامکی حاوی «نیاز به کمک دارم مقداری وجه به این کارت واریز کن» سبب شود افرادی که مخاطب را می‌شناسند اقدام به واریز وجه به شماره کارتی که متهم داده است کرده و از این طریق کلاهبرداری کنند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان برای پیشگیری از این نوع کلاهبرداری‌ها، توصیه کرد: روی لینک‌های ناشناس حتی با عنوان‌های رسمی کلیک نکنند. اطلاعات کارت، رمز پویا و کد‌های پیامکی را در صفحات بازشده از لینک وارد نکنند. هیچ برنامه‌ای را از لینک پیامکی نصب نکنند و به برنامه ناشناس مجوز دسترسی به پیامک، مخاطبان یا Accessibility ندهند. خدمات بانکی، قضایی و حمایتی را فقط از وب‌سایت یا اپلیکیشن رسمی دریافت کنند. در صورت نصب برنامه مشکوک یا وارد کردن اطلاعات بانکی، فوراً اینترنت دستگاه را قطع، برنامه مشکوک را حذف، رمز‌های بانکی را تغییر و موضوع را با بانک و پلیس فتا گزارش کنند.
وی افزود: چنانچه پیامکی به خط شما ارسال شد قبل از ارسال محتوای آن و یا ارسال برای فرد متهم محتوای آن را دقیق مطالعه کنید. بیشتر پیامک‌های حاوی برداشت وجه در پیش‌نویس آنها قید‌های «هشدار»، «شناسه تأیید برداشت از حساب شما»، «انتقال وجه» و «خرید اینترنتی» دارد که نشان می‌دهد وجوهی قرار است از حساب شما برداشت شود لذا اگر این برداشت با اجازه شما نباشد، از ارسال محتویات پیامک و شناسه‌های پرداخت خودداری شود.
قدیمی تأکید کرد: خطر اصلی زمانی آغاز می‌شود که کاربر پس از باز کردن لینک اطلاعات بانکی وارد کند کد تأیید بدهد یا بدافزار نصب کند بنابراین اصل طلایی این است روی لینک ناشناس کلیک نکنید اطلاعات وارد نکنید و هیچ برنامه‌ای از مسیر پیامک نصب نکنید.
در صورت برداشت غیرمجاز دقایق نخست اهمیت دارد
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان در پاسخ به این پرسش که در صورت کلیک روی یک لینک مشکوک و برداشت وجه از حساب قربانی در نخستین اقدام باید چه کاری انجام دهد و برای پیگیری قضایی و جلوگیری از ادامه برداشت‌ها به کجا مراجعه کند، اظهار کرد: نخستین اقدام تماس فوری با مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا به شماره «۰۹۶۳۸۰» است.
وی افزود: در برداشت‌های غیرمجاز دقایق ابتدایی اهمیت زیادی دارد و گزارش سریع می‌تواند امکان مسدودسازی وجه پیش از انتقال به حساب‌های بعدی را افزایش دهد. پلیس فتا این شماره را به‌صورت شبانه‌روزی برای گزارش کلاهبرداری‌های اینترنتی و برداشت غیرمجاز اعلام کرده است.
قدیمی ادامه داد: هم‌زمان قربانی باید کارت یا دسترسی بانکی خود را از طریق همراه‌بانک و یا مراجعه فوری به بانک مسدود کند رمز‌های بانکی را تغییر دهد و اگر برنامه مشکوکی نصب شده است اینترنت گوشی را قطع و برنامه آلوده را حذف کند.
وی تأکید کرد: پیامک‌ها، لینک جعلی، شماره فرستنده، رسید برداشت و اطلاعات تراکنش نیز باید به‌عنوان مستندات حفظ شوند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کرمان گفت: سپس برای پیگیری رسمی پس از اقدام فوری پلیس فتا شکایت قضایی باید از مسیر خدمات الکترونیک قضایی و مرجع قضایی صالح ثبت و پیگیری شود.
قدیمی در پایان تأکید کرد:در برداشت غیرمجاز وقت را صرف مراجعه حضوری اولیه نکنید؛ بلافاصله با ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرید کارت و دسترسی بانکی را از طریق همراه‌بانک‌ها مسدود کنید و مستندات را حفظ کنید. سپس شکایت رسمی از طریق مراجع قضایی پیگیری شود. سرعت عمل در دقایق نخست می‌تواند شانس مسدودسازی و بازگشت وجه را افزایش دهد.